Indices

In de media hoor je wel eens dat de AEX- of de BEL20-index het heel goed doet. Maar wat is dat eigenlijk zo een index? Hoe werkt het en kan ook jij beleggen in indices? Ontdek het hier.

1. Wat zijn indices?

1.1. Begrip

Een index of een aandelenindex is niets meer of minder dan het gewogen gemiddelde van enkele aandelen. Je moet dit zien als een soort van mandje met daarin verschillende aandelen, vaak binnen een bepaalde sector of land. Voorbeelden zijn de Dow Jones Industrial Average (een index met daarin de 30 grote bedrijven op de beurs van New York) , de AEX ( een index met daarin de 25 grootste aandelen op de Amsterdamse effectenbeurs) en de BEL20 ( een index met daarin de 20 belangrijkste Belgische aandelen).

1.2. Soorten indices

We onderscheiden:

  • Wereldwijde indices: een index met daarin ’s werelds grootste globale bedrijven
  • Nationale indices: een index met daarin de voornaamste aandelen binnen een bepaald land
  • Sectorindices: een specifieke index met daarin de aandelen binnen een bepaalde sector of industrietak
  • Valuta-indices: een index die de waarde van een bepaalde munteenheid meet en vergelijkt ten opzichte van de eigen evolutie en die van andere valuta
  • Grondstoffen-indices: een index met daarin veel verhandelde grondstoffen, industriële metalen, agrarische producten en energiedragers

1.3. Hoe werkt het?

De samenstelling en wijziging van de inhoud van een index (het mandje) is bij iedere index anders. De AEX-index wordt bijvoorbeeld tweejaarlijks geherwaardeerd, terwijl de Dow Jones Industrial Average slechts zeer sporadisch gewijzigd wordt (51 wijzigingen sinds 1896).

Ook de prijsbepaling is bij iedere index anders. Over het algemeen hanteert men volgend onderscheid:

  • Prijsgewogen indices: De prijs van de aandelen in de korf bepalen de waarde van de index. De waarde van de index is dus het gemiddelde van de waarden van alle aandelen in die index.
  • Kapitaalgewogen indices: Hier wordt de prijs van elk aandeel gewogen volgens hun marktkapitaal (belang) en op basis daarvan een percentage toegewezen. Een bedrijf met een groter marktkapitaal zal dus zwaarder doorwegen tijdens de bepaling van de waarde van de index.

Met dividenden wordt geen rekening gehouden bij het bepalen van de waarde van een index, alhoewel het toch een invloed zal hebben. Wanneer een bedrijf immers een dividend uitkeert treedt vaak een kleine daling van de waarde van het aandeel op omdat beleggers wachten tot na de dividenduitkering om dan hun aandeel te verkopen. Via allerhande methodes wordt dit bij futures en CFD’s zo goed als volledig gecompenseerd en is dit fenomeen zo goed als niet merkbaar.

2. Kan ik beleggen in aandelenindices?

Aandelenindices vormen op zich geen directe producten, ze bestaan eigenlijk enkel om een idee te vormen omtrent de evolutie van een bepaalde markt of sector. Zomaar een deel van een index kopen of verkopen is in theorie niet mogelijk. In de praktijk kan men toch in indices handelen via zogenaamde derivaten en trackers. Hoe dat werkt en wat deze zijn leest u hieronder.

3. Derivaten

3.1. CFD’s

Een CFD is een soort contract tussen u en uw broker. Door een CFD te openen koopt u eigenlijk een virtuele positie, bijvoorbeeld van indices. Op het moment dat de positie wordt gesloten krijgt of betaalt u het verschil tussen het moment van sluiten en het moment van openen van de positie.

Voordelen:

  • Lage transactiekosten
  • Hefboomwerking: grotere winsten mogelijk
  • Speculeren op verlies of stijgingen mogelijk
  • Geen vaste einddatum

Nadelen:

  • Overnight fee: vergoeding wegens het niet sluiten van de positie op het einde van de dag, ter compensatie van het ontbreken van een vaste einddatum
  • Hefboomwerking: grotere verliezen mogelijk

3.2. Futures

Een future is een gelijkaardig contract waarbij u overeenkomt om een verschil in waarde van bijvoorbeeld een index op een specifieke datum in de toekomst voor een reeds overeengekomen prijs uit te betalen.

Voordelen:

  • Hefboomeffect: grotere winsten mogelijk
  • Transparant contract

Nadelen:

  • Initial margin: vrij hoge waarborg
  • Hefboomeffect: grotere verliezen mogelijk (groter risico)
  • Geen stop loss om verliezen te beperken

3.3. Opties

Een optie is een contract die de eigenaar ervan het recht geeft om een onderliggende waarde te (ver)kopen aan een vaste prijs op een bepaalde datum. Op die manier kan men inspelen op de prestatie van een index.

Voordelen:

  • Beperkte kosten
  • Hefboomwerking: grotere winsten mogelijk

Nadelen:

  • Hefboomwerking: grotere verliezen mogelijk (risico)
  • Let op: bij het ongedekt schrijven kunnen de verliezen onbeperkt zijn

3.4. Binaries

Binaries zijn eigenlijk speciale vormen van opties. Een binary stelt u, tegen betaling van een premie, een vraag en geeft u twee mogelijke antwoorden: indien u een goed antwoord gaf krijgt u een bepaalde winst, in het ander geval verliest u uw premie. Op basis van binaries kan gespeculeerd worden op de prestaties van een bepaalde index.

4. Indextrackers

Een indextracker is een beleggingsproduct met als doel het zo goed mogelijk nabootsen van een onderliggende index. Indien u een dergelijke tracker koopt, dan koopt u eigenlijk de onderliggende aandelen van die index in de exacte verhouding volgens die index. Op die manier belegt u eigenlijk virtueel in indices.

Voordelen:

  • Lagere kosten dan beleggingsfondsen (hoger rendement mogelijk)
  • Geen grote verliezen: marktgemiddelde

Nadelen:

  • Gaat het nooit beter doen dan de markt zelf
  • Indien u belegt in een sectorindex kan u toch grote verliezen boeken indien de sector zelf sterke verliezen boekt

5. Conclusie

Een index is een ideaal middel om informatie te verkrijgen over de prestaties binnen een bepaalde markt, valuta of land. Handelen in indices is enkel mogelijk aan de hand van zogenaamde derivaten. Deze derivaten komen echter vaak neer op een soort kanscontract waarbij je speculeert op mogelijke stijgingen of dalingen van een bepaalde index en dit vaak op zeer korte termijn.
Via de hefboomwerking zijn grote winsten mogelijk, maar dan wel onder het risico van grotere verliezen te lijden. Het is een optie voor wie wenst te speculeren op het verloop van indices, maar enige voorzichtigheid is zeker en vast geboden. Indextrackers daarentegen kunnen dan weer interessant zijn voor wie een vorm van balans wenst in te bouwen binnen zijn beleggingsportefeuille: zowel winsten als verliezen zijn meestal conform het marktgemiddelde en daardoor te verantwoorden.