ETF’s

ETF staat voor Exchange Traded Fund, oftewel, het is een beleggingsfonds dat op de beurs verhandeld wordt. Veel ETF’s zijn indexfondsen, maar het is ook mogelijk om via ETF’s in bijvoorbeeld goud te beleggen. ETF’s worden gezien als een zeer geschikt beleggingsinstrument voor particuliere beleggers, door de combinatie van goede spreiding van de portefeuille en de lage kosten. ETF’s zijn de laatste jaren zeer populair geworden, niet alleen bij particulieren, maar ook bij institutionele beleggers. De ETF SPDR S&P 500 die de Amerikaanse index S&P 500 volgt is niet alleen de populairste ETF, maar in deze ETF wordt zelfs meer gehandeld dan in welk individueel aandeel dan ook. Het gemiddelde handelsvolume is zo’n 100 miljoen per dag. Maar wat zijn ETF’s precies en wat zijn de voor- en nadelen voor particulieren beleggers?

Hoe werkt een ETF
Het doel van een ETF is het precies volgen van een benchmark, bijvoorbeeld een bepaalde index. Dit kan gedaan worden door fysieke replicatie. Bij een ETF met fysieke replicatie worden de onderliggende waarden van de benchmark (bijvoorbeeld aandelen, obligaties of grondstoffen) door het fonds aangekocht. Deze methode is transparant en hierdoor is het ook voor de particuliere belegger goed te begrijpen. Het is echter niet altijd haalbaar voor een fonds om alle onderliggende waarden van een index aan te kopen. Bij indices met heel veel onderliggende waarden kan een representatieve selectie worden genomen, maar hierdoor kunnen wel verschillen met de benchmark ontstaan. Dit wordt een tracking error genoemd. En bij veel indices worden de onderliggende waarden regelmatig herwogen, bijvoorbeeld ieder kwartaal. Het ETF moet dan weer stukken aan- en verkopen, wat tot kosten voor de belegger leidt.

In plaats van fysieke replicatie kan een ETF ook gebruik maken van synthetische replicatie. Bij synthetische replicatie gaat het fonds een swap-overeenkomst aan. Het fonds ontvangt hierbij van de tegenpartij(en) van de overeenkomst het rendement van de gekozen benchmark. In ruil daarvoor betaalt het fonds de ingelegde gelden van de belegger (funded swap) of de opbrengst van de (mogelijk totaal ongerelateerde) waarden die het ETF zelf bezit. In beide gevallen is het risico voor de belegger dat de tegenpartij mogelijk niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Om dit risico te verkleinen wordt er vaak van meerdere tegenpartijen gewerkt. Het voordeel ten opzichte van fysieke replicatie is dat de kosten lager zijn en dat de tracking error over het algemeen kleiner is.

Voor- en nadelen ten opzichte van actief beheerde beleggingsfondsen
Een groot voordeel van ETF’s ten opzichte van andere beleggingsfondsen zijn de lage kosten. Het zijn passieve fondsen die een index volgen en dat kan computergestuurd gebeuren. Dit in tegenstelling tot actief beheerde fondsen, waar dure analisten effecten analyseren. Deze lagere kosten komen direct ten gunste van het rendement. Het nadeel hiervan is dat je rendement nooit veel hoger zal zijn dan dat van de gevolgde benchmark, wat bij een actief beheerd fonds wel mogelijk is. Daarentegen zal het rendement ook niet lager zijn dan dat van de benchmark, wat bij actief beheerde fondsen wel voorkomt.

Voor- en nadelen ten opzichte van aandelen
Een voordeel van ETF’s ten opzichte van aandelen is dat het met een klein bedrag al mogelijk is om zeer gediversificeerd te beleggen, waardoor je je risico’s beter hebt gespreid dan wanneer je in een klein aantal aandelen hebt belegd. Dit is wat ETF’s ook uitermate geschikt maakt voor particuliere beleggers. Veel particuliere beleggers hebben de tijd en kennis niet om zich in de grote hoeveelheid beschikbare aandelen te verdiepen om daar een goed gespreide portefeuille uit op te bouwen. Ook hier geldt dat je met een ETF de index niet zult verslaan, wat met de juiste selectie individuele aandelen wel kan.

Een ander voordeel van ETF’s ten opzichte van individuele aandelen is dat het mogelijk is om te beleggen in markten die anders niet makkelijk voor de particulier te bereiken zijn. Zo is het voor een particulier heel lastig om bijvoorbeeld aandelen in China te kopen, maar via een ETF is het toch mogelijk om van deze markt te profitere. Dit kan overigens ook via een actief beheerd beleggingsfonds, maar daar zitten dan weer de gebruikelijkere hogere kosten aan.

ETF’s en dividend
Net als gewone aandelen betalen ETF’s dividend uit. Er zijn zelfs ETF’s die zich speciaal richten op aandelen die een hoog dividend uitkeren. Net als bij aandelen wordt bij ETF’s het dividend netto uitbetaald, dus de dividendbelasting is al ingehouden. De dividendbelasting is een voorheffing, die bij de belastingaangifte mogelijk teruggevorderd kan worden. Bij ETF’s is dat alleen mogelijk wanneer het fonds in Nederland is gevestigd. Bij ETF’s die in het buitenland zijn gevestigd kan dit niet of is dit zeer lastig. Dit wordt ook wel dividendlekkage genoemd.

Samenvattend zijn ETF’s zeer geschikte beleggingsinstrumenten voor particulieren. De belangrijkste pluspunten zijn de goede spreidingsmogelijkheden en de lage kosten.